دیپلماسی در سایه صفآرایی نظامی ایران و آمریکا / از ناوهای پرحاشیه آمریکایی تا رزمایش سپاه در تنگه هرمز / آیا ژنو ایستگاه پایانی دیپلماسی میان تهران و واشنگتن است؟
به گزارش فانی لند به نقل از تجارت نیوز
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده طی هفتههای گذشته بارها ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده است. این در حالی است که مذاکرات ژنو روز سهشنبه با حضور نمایندگان دو طرف برگزار میشود. ترامپ مدعی است که «بهطور غیرمستقیم» در این گفتوگوها مشارکت دارد و خبرگزاری رویترز نیز دوشنبه شب با انتشار گزارشی مدعی شد که تهران و واشنگتن پیش از آغاز رایزنیها انعطاف نسبی از خود نشان دادهاند.
به گزارش تجارت نیوز، سیانان با انتشار گزارشی مدعی شد: در میانه رایزنیها میان نمایندگان ایالات متحده با ایران در ژنو، واشنگتن بستر را برای تقویت نیروهای هوایی و دریایی خود در خاورمیانه هموار کرده است. در همین راستا چند منبع آگاه در گفتوگو با سیانان مدعی شدند که تحرکات نظامی آمریکا با هدف اجرایی میشود، اعمال فشار حداکثری بر ایران و توسل به گزینه نظامی در صورت شکست رایزنیها.
جنگندهها و هواپیماهای سوخترسان نیروی هوایی آمریکا که در بریتانیا مستقر بودند، در حال انتقال به نقاطی نزدیکتر به خاورمیانه هستند. همچنین سامانههای پدافند هوایی بیشتری به منطقه اعزام شده و مأموریت برخی یگانهای مستقر در منطقه که قرار بود در هفتههای آینده جایگزین شوند، تمدید شده است.
همزمان دادههای رهگیری پروازها نشان میدهد که دهها هواپیمای ترابری نظامی آمریکا در هفتههای اخیر تجهیزات شان را به اردن، بحرین و عربستان سعودی منتقل کردهاند. در این میان تصاویر ماهوارهای حاکی از آن است که از ۲۵ ژانویه، ۱۲ فروند جنگنده F-15 آمریکا در پایگاه هوایی موفق السلطي اردن مستقر شدهاند. افزون بر این، دادههای پروازی منبعباز از انجام بیش از ۲۵۰ پرواز باری آمریکا به منطقه حکایت دارد.
سایه سنگین رویارویی نظامی بر خاورمیانه
به ادعای خبرگزاری سیانان، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده طی هفتههای گذشته بارها ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده است. این در حالی است که مذاکرات ژنو روز سهشنبه با حضور نمایندگان دو طرف برگزار میشود. ترامپ مدعی است که «بهطور غیرمستقیم» در این گفتوگوها مشارکت دارد و خبرگزاری رویترز نیز دوشنبه شب با انتشار گزارشی مدعی شد که تهران و واشنگتن پیش از آغاز رایزنیها انعطاف نسبی از خود نشان دادهاند.
با این حال این خبرگزاری در گزارش خود آورد که انعطاف در رویکرد طرفین به معنای عقبنشینی نیست و از همین رو کماکان سایه رویارویی نظامی بر خاورمیانه سنگینی میکند. همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره آینده رایزنیها در ژنو، رسانهها از رزمایش نظامی ایران در تنگه هرمز خبر دادند، گلوگاهی حیاتی برای کشتیرانی بینالمللی و مسیر اصلی صادرات نفت کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس.
همزمان با این تحولات بهای نفت خام در معاملات روز دوشنبه تغییر چندانی نداشت، آن هم در شرایطی که انتظار میرود اوپک پلاس عرضه نفت را افزایش دهد.
چرا دستیابی به توافق دشوار است؟
رایزنی میان نمایندگان ایران و آمریکا در حالی آغاز شد که شکاف میان مطالبات دو بازیگر بسیار عریان است. واشنگتن تلاش دارد تا دامنه رایزنیها را گسترش داده و به غیر از توان هستهای ایران، بر مسایلی چون برد موشکهای بالستیک و همچنین فعالیت گروههای نیابتی متمرکز شود، ایالات متحده همچنین در ارتباط با فعالیتهای هستهای ایران بر غنیسازی صفر درصدی تاکید دارد.
مارک روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده روز دوشنبه و در جریان سفرش به مجارستان توافق احتمالی با تهران را دشوار توصیف کرد و گفت« فرصت برای دستیابی به توافق دیپلماتیک وجود دارد تا نگرانی های واشنگتن برطرف شود. با این همه نمی توان در این باره اغراق کرد. زیرا نیل به توافق با تهران دشوار است».
در مقابل عباس عراقچی وزیر خارجه ایران صراحتا اعلام کرد که برای دستیابی به توافق منصفانه و عادلانه در ژنو حضور دارد. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آنچه روی میز قرار دارد تسلیم در برابر تهدیدها نیست». این مواضع در حالی رسانهای شد که تهران بارها تهدید کرده که در صورت هرگونه حمله نظامی، تنگه هرمز را خواهد بست، رخدادی که میتواند حدود یک پنجم جریان نفت را مختل و بهای طلای سیاه را افزایش دهد.
مانور نظامی ایران وآمریکا
حال با لحاظ کردن متغیرهای بالا و در شرایطی که دیپلماسی و میدان به شکلی موازی جریان دارد. تسنیم با انتشار گزارشی درباره رزمایش نظامی ایران از این مانور تحت عنوان «کنترل هوشمند تنگه هرمز» یاد کرد، عملیاتی که هدفش آمادگی یگانهای دریایی برای حراست از خود در این آبراه است.به گزارش این خبرگزاری بهرهمندی هوشمندانه از مزیتهای ژیوپلتیکی در خلیح فارس و دریای عمان از اهداف اصلی این رزمایش بود.
همزمان سازمان پدافند غیرعامل نیز روز دوشنبه رزمایش دفاع شیمیایی در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس را برگزار کرد تا آمادگیها برای رویارویی با حوادث احتمالی شیمیایی در این قطب انرژی واقع در جنوب کشور را تقویت کند.
این تحرکات در حالی انجام شد که ناوگروه ضربتی آبراهام لینکلن در منطقه حضور دارد و ناوگروه ضربتی جرالد فورد نیز قرار است تا در چند روز آینده در آبهای منطقه مستقر شود. به ادعای سیانان ناوشکنهای مجهز به موشکهای هدایتشونده که این ناوها را همراهی میکنند، قادر به حمل دهها موشک کروز تاماهاوک با برد حدود هزار مایل هستند. جنگندههای F-35 و F-15E نیز میتوانند انواع بمبها و موشکهای هدایتشونده را حمل کنند.
همزمان به ادعای منابع آگاه، اهداف احتمالی حمله میتواند علاوه بر تأسیسات هستهای، اماکن نظامی ایران باشد. همچنین احتمال انجام عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل نیز مطرح شده است.
چشمانداز دیپلماسی
ترامپ مدعی است که آمریکا «هیچ سطحی از غنیسازی» را نمیپذیرد؛ موضعی که با تأکید ایران بر حق غنیسازی در تضاد است و فضای مذاکرات را محدود میکند. با این حال، منابع آگاه مدعیاند که مواضع سختگیرانه در آستانه مذاکرات ممکن است تغییر کند.
در همین حال، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نسبت به پیامدهای اقدام نظامی احتمالی آمریکا ابراز نگرانی کرده و خواستار فرصت بیشتر برای دیپلماسی شدهاند. به گفته یک دیپلمات منطقهای، تقریباً همه بازیگران منطقهای – بهجز اسرائیل – مخالف حمله نظامی هستند. با این همه چهرههایی در ایالات متحده خواه رسمی یا غیر رسمی چندان به نتایج نشست ژنو خوشبین نیستند و گزینه رویارویی نظامی را گزینهای محتمل قلمداد میکنند.
از همین رو میتوان گفت با تشدید تنشها و تحرکات نظامی ایران و امریکا، دیپلماسی در دقیقه نود قرار دارد و به نقطهای حساس رسیده، رایزنیهایی که فعلا نتایج حاصل از آن مشخص نیست اما هرگونه انحرافی از آن میتواند سناریوهای تلخی را برای خاورمیانه ترسیم کند.
اخبار مشابه
اشتراک گذاری
ثبت دیدگاه
آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای الزامی علامت گذاری شده اند *نظرات (0)
هیچ نظری ثبت نشده است.