``
logo logo

موضوع وبلاگ، اخبار و مجله نسل بعدی برای شما برای شروع به اشتراک گذاری داستان های خود از امروز!

جامعه

بازماندگی از تحصیل بازتابی از ساختارهای اقتصادی و اجتماعی است‌

avatar
Author

نویسنده


  • 2026-02-22

به گزارش فانی لند به نقل از تجارت نیوز

بازماندگی از تحصیل را نمی‌توان صرفاً به عملکرد نظام آموزشی نسبت داد. این پدیده بازتابی از ساختارهای اقتصادی و اجتماعی است. خانواده‌هایی که در فقر زندگی می‌کنند، معمولاً آموزش را در اولویت پایین‌تری قرار می‌دهند، زیرا برایشان تأمین نیازهای اولیه مانند غذا و مسکن مهم‌تر است

به گزارش تجارت نیوز، رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش و پرورش، در نشست خبری اعلام کرد: در سال جاری تعداد ۱۴۸ هزار و ۵۰۵ دانش‌آموز بازمانده از تحصیل در دوره ابتدایی شناسایی شده‌اند که این رقم در مقایسه با آمار پیشین ۱۵۵ هزار و ۱۰۶ نفر، نشان‌دهنده کاهش تعداد بازماندگان است. افزود: در این مدت، مجموعاً ۳۹ هزار و ۷۴۱ دانش‌آموز جذب چرخه آموزش شده‌اند.

به گفته او، فرآیند شناسایی، پیگیری و جذب دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل به‌صورت مستمر ادامه دارد و آمار این دانش‌آموزان به‌طور هفتگی رصد می‌شود. بر اساس آخرین گزارش‌ها، روند موجود نسبت به دوره قبل حدود چهار دهم درصد بهبود را نشان می‌دهد.

کاهش بحران بازماندگی از تحصیل کُند پیش می‌رود / عوامل بازماندگی از تحصیل: فقر خانوادگی، نبود زیرساخت‌های آموزشی در مناطق محروم، هزینه‌های پنهان تحصیل و حتی کیفیت آموزش

بازماندگی از تحصیل تنها یک چالش آموزشی نیست؛ بلکه پیامدی از نابرابری‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. کارشناسان معتقدند که بازماندگی از تحصیل ریشه در عوامل متعددی دارد: فقر خانوادگی، نبود زیرساخت‌های آموزشی در مناطق محروم، هزینه‌های پنهان تحصیل و حتی کیفیت آموزش. اگر این عوامل به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار نگیرند، سیاست‌های جذب دانش‌آموزان بازمانده نمی‌تواند نتیجه پایدار ایجاد کند.

بازماندگی از تحصیل را نمی‌توان صرفاً به عملکرد نظام آموزشی نسبت داد / خانواده‌هایی که در فقر زندگی می‌کنند، معمولاً آموزش را در اولویت پایین‌تری قرار می‌دهند، زیرا برایشان تأمین نیازهای اولیه مانند غذا و مسکن مهم‌تر است

فروغ معتمد، کارشناس جامعه‌شناسی، در این باره به تجارت‌نیوز می‌گوید: بازماندگی از تحصیل را نمی‌توان صرفاً به عملکرد نظام آموزشی نسبت داد. این پدیده بازتابی از ساختارهای اقتصادی و اجتماعی است. خانواده‌هایی که در فقر زندگی می‌کنند، معمولاً آموزش را در اولویت پایین‌تری قرار می‌دهند، زیرا برایشان تأمین نیازهای اولیه مانند غذا و مسکن مهم‌تر است. وقتی درآمد خانواده کفاف هزینه‌های زندگی را نمی‌دهد، هزینه‌های جانبی مدرسه به مانعی جدی تبدیل می‌شود.

هزینه رفت‌وآمد، نبود امکانات حمل‌ونقل و حتی کمبود معلمان متخصص از جمله عواملی است که مانع تحصیل کودکان می‌شود / سیاست آموزشی باید با سیاست‌های رفاهی و توسعه منطقه‌ای پیوند بخورد

او ادامه می‌دهد: در بسیاری از مناطق محروم، دسترسی به مدارس استاندارد محدود است. برخی روستاها یا مناطق حاشیه‌ای مدارس کافی ندارند و دانش‌آموزان باید مسافت‌های طولانی طی کنند. هزینه رفت‌وآمد، نبود امکانات حمل‌ونقل و حتی کمبود معلمان متخصص از جمله عواملی است که مانع تحصیل کودکان می‌شود. بنابراین، سیاست آموزشی باید با سیاست‌های رفاهی و توسعه منطقه‌ای پیوند بخورد.

این کارشناس جامعه‌شناسی اظهار می‌دارد: برای درک ابعاد مساله، می‌توان به داده‌های آماری اشاره کرد. بر اساس گزارش‌ها، حدود ۸ درصد از دانش‌آموزان دوره ابتدایی در معرض خطر بازماندگی از تحصیل قرار دارند. اگر این درصد را به جمعیت دانش‌آموزان ابتدایی تعمیم دهیم، مشخص می‌شود که ده‌ها هزار کودک در آستانه ترک مدرسه قرار دارند.

او می‌افزاید: این رقم نشان می‌دهد که مساله بازماندگی از تحصیل تنها مربوط به کسانی نیست که مدرسه را ترک کرده‌اند؛ بلکه گروه بزرگی در معرض خطر قرار دارند.

بازماندن از تحصیل، باقی ماندن در چرخه فقر / نداشتن مهارت و تحصیلات فرصت‌های شغلی را محدود می‌کند

فروغ معتمد تاکید می‌کند: کودکی که از تحصیل بازمی‌ماند، در بزرگسالی با احتمال بیشتری در چرخه فقر باقی می‌ماند. نداشتن مهارت و تحصیلات، فرصت‌های شغلی او را محدود می‌کند و جامعه نیز از نیروی انسانی توانمند محروم می‌شود. این یک چرخه معیوب است که باید از ریشه شکسته شود.

او هشدار می‌دهد: اگر امروز برای آموزش این کودکان سرمایه‌گذاری نکنیم، هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی آن در آینده بسیار بیشتر خواهد بود.

هزینه‌های پنهان آموزش به مانعی جدی برای ادامه تحصیل تبدیل شده‌اند

سینا احمدی، کارشناس آموزش نیز با اشاره به هزینه‌های پنهان آموزش بر فشارهای مالی که به خانواده ها وارد می‌شود تاکید داشته و در این باره به تجارت‌نیوز می‌گوید: آموزش در قانون رایگان است، اما هزینه‌های پنهان آن برای بسیاری از خانواده‌ها سنگین است. خرید کتاب، نوشت‌افزار، لباس مدرسه و حتی تغذیه دانش‌آموز هزینه‌هایی هستند که در بودجه بسیاری از خانواده‌های کم‌درآمد جای نمی‌گیرند.

او با اشاره به آمارهای اقتصادی ادامه می‌دهد: بر اساس داده‌های رسمی، هزینه‌های خانوار در سال‌های اخیر افزایش یافته، در حالی که درآمدها رشد متناسبی نداشته است. این وضعیت باعث شده که برخی خانواده‌ها ناچار شوند هزینه‌های تحصیلی فرزندشان را کاهش دهند یا حتی او را از مدرسه خارج کنند.

این کارشناس آموزش اظهار می‌دارد: در خانواده‌های پرجمعیت، این مشکل شدیدتر است؛ زیرا هزینه‌های آموزشی برای چندین فرزند به‌طور هم‌زمان سنگین می‌شود. البته سیاست‌های حمایتی می‌تواند نقش مهمی در کاهش بازماندگی از تحصیل داشته باشد.

حل بحران بازماندگی از تحصیل نیازمند رویکردی جامع است / آموزش سرمایه‌ای است که بازده آن در بلندمدت نمایان می‌شود

سینا احمدی همچنین به اهمیت شفافیت داده‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید: برای برنامه‌ریزی مؤثر، باید اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت بازماندگان از تحصیل در دست باشد. مثلاً مشخص شود که این دانش‌آموزان در کدام مناطق زندگی می‌کنند، چه عواملی بیشترین تأثیر را در ترک تحصیل داشته و چه گروه‌هایی در معرض خطر بیشتری هستند. بدون داده‌های دقیق، سیاست‌گذاری بر اساس حدس و گمان خواهد بود.

او تاکید می‌کند: در نهایت، حل بحران بازماندگی از تحصیل نیازمند رویکردی جامع است؛ رویکردی که شامل حمایت اقتصادی از خانواده‌ها، توسعه مدارس در مناطق محروم، ارتقای کیفیت آموزش و ایجاد انگیزه برای دانش‌آموزان باشد. بدون چنین سیاستی، خطر تداوم این مشکل همچنان وجود خواهد داشت. آموزش سرمایه‌ای است که بازده آن در بلندمدت نمایان می‌شود؛ اما اگر امروز برای آن برنامه‌ریزی نکنیم، هزینه‌های آینده بسیار بیشتر خواهد بود.


ثبت دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای الزامی علامت گذاری شده اند *

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظرات (0)

هیچ نظری ثبت نشده است.


اشتراک گذاری