پروژه جذب مستقیم کربن از هوا در جبیل؛ عربستان به‌دنبال حذف ۴۴ میلیون تن دی اکسید کربن تا ۲۰۳۵‌

Author

نویسنده

2026-02-23

به گزارش فانی لند به نقل از تجارت نیوز

عربستان سعودی با همکاری یک شرکت سوئیسی در حال بررسی احداث تاسیسات عظیم جذب مستقیم کربن از هوا در شهر صنعتی جبیل است؛ پروژه‌ای که می‌تواند نقش مهمی در راهبرد کاهش انتشار کربن این کشور داشته باشد.

به گزارش تجارت نیوز، در حالی که بسیاری از کشورها برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای به دنبال راهکارهای نوین هستند، عربستان سعودی نیز برنامه‌ای گسترده برای توسعه فناوری‌های جذب و ذخیره کربن آغاز کرده است. در همین راستا، توافق‌نامه‌ای میان کمیسیون سلطنتی جبیل و ینبع و شرکت سوئیسی Climeworks امضا شده تا امکان اجرای پروژه «جذب مستقیم هوا» یا DAC در شهر صنعتی جبیل بررسی شود؛ اقدامی که می‌تواند نقطه عطفی در برنامه‌های اقلیمی این کشور باشد.

پروژه جذب مستقیم هوا چیست؟

فناوری DAC روشی پیشرفته برای حذف دی اکسیدکربن از جو است. در این فناوری، دستگاه‌ها هوا را مکش می‌کنند و با استفاده از فیلترهای شیمیایی، دی اکسید کربن را جدا کرده و برای ذخیره‌سازی یا استفاده صنعتی آماده می‌سازند. این روش یکی از ابزارهای کلیدی برای رسیدن به اهداف کاهش انتشار کربن در جهان محسوب می‌شود.

توافق برای بررسی یک پروژه بزرگ حذف کربن

بر اساس اعلام وزارت انرژی عربستان سعودی، این تفاهم‌نامه با نظارت مستقیم این وزارتخانه منعقد شده و هدف آن ارزیابی امکان احداث یک تأسیسات DAC در مقیاس بزرگ است. مطابق مفاد توافق امکان‌سنجی فنی و اقتصادی پروژه انجام می‌شود. الزامات زیرساختی و عملیاتی بررسی خواهد شد و چارچوب همکاری مشترک برای اجرای احتمالی پروژه تدوین می‌شود.

فناوری جذب مستقیم هوا، دی‌اکسیدکربن را مستقیما از جو جدا می‌کند؛ روشی که بسیاری از کارشناسان آن را یکی از ابزارهای کلیدی مقابله با تغییرات اقلیمی می‌دانند.

آزمایش فناوری در شرایط آب‌وهوایی خاورمیانه

در ژوئیه ۲۰۲۵، شرکت کلایم‌ورکس یک نمایش زنده از واحد آزمایشی DAC خود را در مرکز KAPSARC در ریاض افتتاح کرد. هدف این آزمایش بررسی عملکرد فناوری در شرایط گرم و خشک منطقه و همچنین ارزیابی امکان بومی‌سازی مواد و قطعات اصلی تجهیزات بود.

این آزمایش بخشی از یک مطالعه امکان‌سنجی گسترده‌تر بود که پس از امضای تفاهم‌نامه میان KAPSARC و Climeworks در دسامبر ۲۰۲۴ و در جریان مجمع ابتکار سبز عربستان آغاز شد.

پروژه عظیم جذب و ذخیره کربن جبیل

هم‌زمان با این طرح، شرکت نفتی آرامکو با همکاری شرکت‌های Linde و SLB در حال ساخت مرکز بزرگ جذب و ذخیره‌سازی کربن (CCS) در جبیل است.

طبق برنامه اعلام‌شده:

فاز اول پروژه از سال ۲۰۲۷ آغاز می‌شود.
ظرفیت جمع‌آوری و ذخیره کربن آن تا ۹ میلیون تن متریک دی اکسید کربن در سال خواهد بود.
سهم آرامکو: ۶ میلیون تن متریک در سال
سهم تولیدکنندگان صنعتی منطقه: ۳ میلیون تن متریک در سال

این ارقام نشان می‌دهد جبیل در حال تبدیل شدن به یکی از قطب‌های جهانی فناوری‌های کاهش کربن است.

هدف کلان عربستان برای کاهش انتشار

عربستان سعودی هدف‌گذاری کرده که تا سال ۲۰۳۵ بتواند سالانه تا ۴۴ میلیون تن دی‌اکسیدکربن را از طریق توسعه مراکز جذب کربن در مقیاس بزرگ جمع‌آوری و استفاده کند. تحقق چنین هدفی مستلزم سرمایه‌گذاری گسترده، همکاری بین‌المللی و توسعه فناوری‌های نوین مانند DAC است.

اهمیت فناوری جذب مستقیم هوا

برخلاف روش‌های سنتی که کربن را از دودکش کارخانه‌ها یا نیروگاه‌ها جمع‌آوری می‌کنند، فناوری DAC مستقیما گاز دی اکسید کربن را از هوای محیط می‌گیرد. این ویژگی باعث می‌شود حتی انتشارهای پراکنده هم قابل حذف باشند. امکان کاهش کربن در مقیاس جهانی فراهم شود و کشورها بتوانند سریع‌تر به اهداف اقلیمی برسند. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران این فناوری را مکمل حیاتی انرژی‌های تجدیدپذیر می‌دانند.

پروژه بررسی ساخت تاسیسات جذب مستقیم هوا در جبیل نشان می‌دهد عربستان سعودی به‌طور جدی در حال سرمایه‌گذاری روی فناوری‌های نوین کاهش کربن است. همکاری با شرکت‌های بین‌المللی، اجرای پروژه‌هایی با ظرفیت ۹ میلیون تن در سال و هدف‌گذاری برای جذب ۴۴ میلیون تن دی اکسید کربن تا ۲۰۳۵، همگی بیانگر تلاش این کشور برای تبدیل شدن به بازیگری مهم در عرصه فناوری‌های اقلیمی است. اگر مطالعات امکان‌سنجی موفقیت‌آمیز باشد، جبیل می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین مراکز حذف کربن جهان تبدیل شود.

خبر قبل