روند هدررفت گازهای مشعل به‌رغم وعده‌ها افزایشی است‌

Author

نویسنده

2026-02-26

بحران گاز

به گزارش فانی لند به نقل از تجارت نیوز

درحالی که رئیس جمهوری و وزیر نفت از افزایش جمع‌آوری گازهای مشعل در دولت چهاردهم خبر می‌دهند، دیوان محاسبات کشور با انتشار گزارشی اعلام کرده است که متوسط هدررفت روزانه گازهای مشعل در شش‌ماه نخست سال 1404 به حدود روزانه 56.2 میلیون مترمکعب با ارزش اقتصادی سالانه بیش از 6 میلیارد دلار افزایش یافته است.

به گزارش تجارت نیوز، دیوان محاسبات کشور با انتشار گزارشی اعلام کرده است که با توجه به روند افزایشی هدررفت گازهای مشعل و فاصله معنادار میان وضعیت موجود و اهداف کمی مندرج در قانون برنامه هفتم توسعه، دیوان محاسبات به منظور صیانت از بیت‌المال و جلوگیری از تضییع منابع بین‌نسلی، بر تسریع در اتخاذ تمهیدات اجرایی لازم از سوی دولت جهت تحقق تکلیف جمع‌آوری روزانه 43.8 میلیون مترمکعب گاز مشعل تا پایان برنامه هفتم تاکید دارد.

بر اساس اعلام دیوان محاسبات کشور متوسط هدررفت روزانه گازهای مشعل در شش‌ماه نخست سال 1404 به حدود روزانه 56.2 میلیون مترمکعب با ارزش اقتصادی سالانه بیش از 6 میلیارد دلار افزایش یافته است.

این در حالی است که مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری، روز چهارشنبه 6 اسفند 1404، در جلسه‌ای با محوریت پیگیری روند افزایش تولید و رفع ناترازی در حوزه وزارت نفت گفت: «وقتی اعلام می‌شود روزانه حدود 50 میلیون متر مکعب گاز همراه نفت، معادل تقریبی 15 میلیون دلار در روز، در مشعل‌ها می‌سوزد و عملا هدر می‌رود، اجرای پروژه‌های جمع‌آوری این گازها حتی برای یک روز نیز نباید با تاخیر مواجه شود، بلکه باید با حداکثر سرعت ممکن پیش رود.»

او تصریح کرد: «روند کنونی از جمله جمع‌آوری 9 میلیون مترمکعب گازهای همراه و مشعل از ابتدای دولت چهاردهم قابل تقدیر است، اما با توجه به حجم اتلاف منابع، لازم است فعالیت‌ها به‌صورت شبانه‌روزی و در قالب سه شیفت کاری دنبال شود تا از استمرار هدررفت سرمایه‌های ملی جلوگیری شود.»

درواقع گرچه دولت مدعی است که 9 میلیون مترمکعب گازهای مشعل از ابتدای دولت چهاردهم جمع‌آوری شده، اما دیوان محاسبات کشور اعلام کرده است که روند سوزاندن گازهای مشعل همچنان افزایشی است.

وعده جمع‌آوری گازهای مشعل در عین وجود گزارش‌هایی مبنی بر افزایشی بودن روند هدررفت آنها

با این که همچنان مشخص نیست کدام ادعا درست بوده و روند جمع‌آوری گازهای مشعل در سال‌های اخیر کاهشی بوده است یا افزایشی، وعده‌های فراوانی در رابطه با کاهش هدررفت مطرح شده است.

رئیس‌جمهوری، دوشنبه 2 بهمن در مراسم «افتتاح و بهره‌برداری طرح‌های وزارت نفت» با تاکید بر اینکه باید موضوع سوزاندن روزانه ۵۰ میلیون مترمکعب گاز فلر حل شود، اظهار کرد: «انتظار این است حدود 8 میلیون تا ۹ میلیون متر مکعب دیگر از گازهای همراه جمع‌آوری شده و حدود ۳۲ مشعل طی ۱۵ ماه آینده خاموش شود.»

همچنین محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت، در همین مراسم با اشاره به برنامه‌های پیش‌ رو در حوزه جمع‌آوری گازهای همراه گفت: «در مجموع تا امروز حدود ۱۶ میلیون مترمکعب در روز گاز شامل همراه و مشعل جمع‌آوری شد که بیش از ۹ میلیون مترمکعب از این رقم در دولت چهاردهم محقق شده است. طی ۱۵ تا ۱۶ ماه آینده و با به نتیجه رسیدن دستاوردهای مرتبط با ۱۲ قرارداد جمع‌آوری گازهای همراه و مشعل، انتظار داریم حدود 8 میلیون تا ۹ میلیون مترمکعب دیگر از این گازها جمع‌آوری و حدود ۳۲ مشعل نیز خاموش شود.»

در چنین شرایطی دیوان محاسبات مدعی سوزاندن روزانه 56.2 میلیون مترمکعب گاز مشعل شده است. این بدان معناست که سالانه بیش از 20 میلیارد مترمکعب گاز سوزانده می‌شود و به هدر می‌رود. جالب آن‌که در چنین وضعیتی حتی وعده جمع‌آوری 90 درصدی این گازها نیز مطرح شده است.

حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در آیین امضای قرارداد فروش و جمع‌آوری ۲۹۵ میلیون فوت مکعب گاز مشعل از آغاز مرحله تازه‌ای در اجرای طرح جامع جمع‌آوری گازهای مشعل کشور خبر داد و گفت: «بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، تا دو سال آینده ۱.۹ میلیارد فوت مکعب گاز مشعل، معادل حدود ۹۰ درصد گازهای قابل جمع‌آوری، بازیافت خواهد شد.»

پیش‌تر عنوان شد که وعده‌های داده‌شده عملی نیستند!

تجارت‌نیوز پیش‌تر در گزارشی عنوان کرد که مطابق قانون برنامه هفتم، دولت مکلف است سالانه ۱۶ میلیارد متر مکعب گاز‌های مشعل معادل 44میلیون مترمکعب در روز را جمع‌آوری کند.

رقم 1.9 میلیارد فوت مکعبی که مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران عنوان کرده است، بیش از تکالیف برنامه هفتم است. در قانون سالانه 16 میلیارد مترمکعب و روزانه حدود ۱.۵ میلیارد فوت مکعب تکلیف شده است، اما مدیرعامل شرکت ملی نفت وعده داد که تا دو سال آینده، 1.9 میلیارد فوت مکعب گاز مشعل، معادل حدود ۹۰ درصد گازهای قابل جمع‌آوری، بازیافت می‌شود. رقمی که معادل 53 میلیون مترمکعب است. با توجه به میزان جمع‌آوری گازهای مشعل که در حال حاضر صورت می‌گیرد، دستیابی به چنین هدفی در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

با در نظر گرفتن رقم جمع‌آوری روزانه 16 میلیون مترمکعب گاز همراه نفت در روز، این رقم سالانه به حدود 5.8 میلیارد مترمکعب می‌رسد. این بدان معناست که فاصله میزان جمع‌آوری گازهای مشعل تا اهداف محقق شده، 10.2 میلیارد مترمکعب است. این میزان فاصله میان وعده و عمل نشان می‌دهد که اهداف تعیین‌شده در برنامه هفتم توسعه، به‌رغم وعده‌های مسئولان عملی نیست.

برای مطالعه بیشتر گزارش رویای جمع‌آوری ۹۰ درصد از گازهای مشعل تا 2 سال آینده محقق می‌شود؟ را در تجارت‌نیوز بخوانید.

خبر قبل