قیمت اصلاح‌شده خرید تضمینی گندم هنوز اعلام نشده است / قیمت تضمینی گندم بر الگوی کشت اثرگذار است‌

Author

نویسنده

2026-02-20

به گزارش فانی لند به نقل از تجارت نیوز

قیمت اصلاح‌شده خرید تضمینی گندم هنوز اعلام نشده است. این قیمت پیش‌از آزادسازی ارز برای سال زراعی جاری 29 هزار و 500 تومان مشخص شده بود که به بازنگری و اصلاح نیاز دارد.

به گزارش تجارت نیوز، خودکفایی و روش‌های تحقق آن همواره از مسائل سیاست‌گذاری اقتصاد گندم در ایران بوده است. در این زمینه، تعیین نرخ خرید تضمینی گندم یکی از چالش‌های هر ساله در ایران به شمار می‌رود. علاوه بر اهمیت تأمین گندم و استراتژیک بودن این محصول، محدودیت آب در ایران باید به‌عنوان واقعیتی انکارناپذیر در نظر گرفته شود. نظر به تأثیر پذیرفتن الگوی کشت از قیمت تضمینی گندم، تعیین نرخ خرید مساله‌ای چندبعدی و حائز اهمیت است.

برای سال زراعی 1404-1405 نرخ خرید تضمینی گندم 29 هزار و 500 تومان تعیین شده بود. نظر به حذف ارز ترجیحی و آزادسازی نرخ ارز پس‌ از تعیین این قیمت، اصلاح نرخ خرید تضمینی گندم موضوع جلسات شورای قیمت‌گذاری است. برای خارج نشدن گندم از چرخه خرید تضمینی و جلوگیری از تغییر الگوی مصرف، قیمت خرید تضمینی گندم باید از قیمت جو بیشتر باشد. در این زمینه تجارت‌نیوز با ناصر مرادی، نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران، گفت‌وگو کرده که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.

قیمت نهاده‌های کشاورزی پس‌ از حذف ارز ترجیحی تقریباً 3 برابر شده است / قیمت تضمینی تعیین‌شده پیش‌ از آزادسازی ارز باید اصلاح شود

*در حال حاضر چه چالش‌های برای اصلاح قیمت تضمینی گندم وجود دارد؟

متأسفانه هر سال درگیر این موضوع هستیم. تصمیم هم فقط به دولت محول نشده است. شورای قیمت‌گذاری متشکل از بخش دولتی و بخش خصوصی در این زمینه تصمیم‌گیری می‌کنند. امسال با توجه به آزادسازی نرخ ارز و حذف ارز ترجیحی نهاده‌های کشاورزی تقریباً 3 برابر شدند. با توجه به شرایط تورمی کشور باید در قیمت‌گذاری گندم تجدیدنظر شود.

پیش‌از حذف ارز ترجیحی، قیمت 29 هزار و 500 تومان مشخص شده بود که در شرایط کنونی قیمت ناچیزی است. تشکل‌های خصوصی و به‌خصوص خود گندم‌کاران انتظار دارند که شورای قیمت‌گذاری قیمتی را مصوب کند که کشاورزان را قانع کند.

قیمت جدید باید با توجه به حذف ارز ترجیحی و فاصله نسبی قیمت گندم و جو تعیین شود / نیاز مصرفی گندم آردی در کشور سالانه حدوداً 12 میلیون تن است

علاوه بر گران‌ شدن نهاده‌های کشاورزی به دلیل حذف ارز ترجیحی، تفاوت بین گندم و جو نیز باید در اصلاح قیمت تضمینی مورد توجه باشد. اگر قیمت گندم از جو کمتر باشد، به سمت مصارف دامی می‌رود و از مصرف آرد و نان و دیگر موارد مربوط انسان کم می‌شود. نیاز مصرفی گندم آردی در کشور سالانه حدوداً 12 میلیون تن است.

قیمت گندم باید 20 درصد بیشتر از جو باشد / اگر قیمت گندم کمتر از جو باشد، به سمت مصارف دامی می‌رود

اگر بخواهیم در بحث گندم خودکفا باشیم، قیمت برای کشاورز باید منصفانه باشد. هدف در قیمت‌گذاری باید این باشد که کشت گندم برای کشاورز سود داشته باشد و هم‌چنین گندم سمت مصرف دامی نرود. الان جو محلی حدود 50 تا 55 هزار تومان خرید و فروش می‌شود. قیمت گندم باید 20 درصد بیشتر از قیمت جو باشد تا به سمت مصرف دامی هم نرود. حیف است که گندم کشت شود و به خاطر 5 هزار تومان به مصرف دام برسد. قیمت باید به‌گونه‌ای باشد که گندم به سیلوها تحویل داده شود و به مصرف صنف و صنعت از جمله آرد و نان برسد.

تعیین قیمت خرید تضمینی گندم بر سطح زیرکشت اثرگذار است

امیدواریم هر چه زودتر قیمت تعیین شود. همیشه شاهد چنین کش‌وقوس‌هایی هستیم. البته الان کشت انجام شده است و مناطق گرمسیر مثل خوزستان برداشت تقریباً از اردیبهشت آغاز می‌شود. مجلس بحث بودجه را در دستور کار دارد و منبع برای قیمت گندم باید در بودجه در نظر گرفته شود تا خرید از کشاورز به‌موقع انجام شود.

درست است که در صورت گران‌ شدن گندم، نان و محصولات دیگر هم گران می‌شوند اما دولت برای نان یارانه در نظر می‌گیرد. به‌نظر من برای بی‌نیازی از واردات و حمایت از کشاورزان داخلی، قیمت اصلاح‌شده خرید تضمینی باید به‌درستی تعیین شود تا افزایش تولید و سطح زیرکشت را هم در سال آینده داشته باشیم.

گندم شامل الگوی کشت نمی‌شود / تأثیرپذیری الگوی کشت نباید در قیمت‌گذاری لحاظ شود

*در مورد اثر قیمت تضمینی گندم بر الگوی کشت توضیح می‌دهید؟

تمام گندم برداشت‌شده از مزارع آبی نیست. کشت در دیم‌زارها یکی از مواردی است که توسط وزارت جهاد کشاورزی دنبال می‌شود. بحث الگوی کشت برای یک سری از محصولات با نیاز آبی بالا مدنظر است. دو موضوع مطرح است؛ مصرف کمتر آب به دلیل خشکسالی در کشور و نیاز مصرفی کشور به محصولات کشت‌شده. به‌نظر من گندم شامل این به‌اصطلاح الگوی کشت نمی‌شود. به این دلیل که نیاز مصرفی ما است و کشت این محصول در دیم‌زارها نیز انجام می‌شود. کشت آن با آبیاری نیز نسبت به محصولاتی نظیر چغندر، هندوانه، پیاز و سیب‌زمینی فشار کمتری به منابع آبی می‌آورد. معمولاً در بهار هم اگر سال آبی خوب باشد، مصرف آب گندم کمتر می‌شود. به‌نظر من باید کشت گندم را خارج از بحث الگوی کشت قرار دهیم و تا جایی که می‌شود گندم بکاریم که به نفع مردم و کشور است. در این صورت نیاز وارداتی نخواهیم داشت و در این شرایط تحریمی ارز از کشور خارج نمی‌شود.

تعیین قیمت تضمینی گندم هر سال با چالش روبه‌رو است / کم‌برآوردی تولید گندم در بودجه اختلال ایجاد می‌کند

*اشاره کردید که برای قیمت‌گذاری گندم همیشه چالش و تأخیر وجود دارد. با توجه به ساختار بودجه جدید، این روند قیمت‌گذاری و ماهیت چالش‌ها تغییراتی داشته است؟

واقعیت این است که هر سال در بودجه خرید تضمینی گندم را در نظر می‌گیرند اما با تأخیر به کشاورزان پرداخت می‌کنند. ممکن است منبع در جای دیگری استفاده شود تا بعد جایگزین شود، یا این که تولید کمتر پیش‌بینی شده باشد. این‌ها می‌توانند دلایل تأخیر در پرداخت به کشاورزان باشند. با توجه به شرایطی که داریم، باید حداکثر تولید را برای بودجه خرید گندم در نظر بگیرند.

دولت باید از الان به فکر تأمین منبع برای خرید تضمینی گندم باشد

برای مثال، دو سال پیش وضعیت بارندگی خوب بود و سطح تولید گندم بالا رفت. اگر اشتباه نکنم بالغ بر 12 میلیون تن خرید تضمینی گندم انجام شد. سال گذشته این مقدار 6 یا 7 میلیون تن بود. اگر مبنا را سال گذشته بگذارند و تولید بیشتر باشد باز با کسری در بودجه مواجه می‌‌شویم. منظورم این است که بررسی‌ها با دید مثبت و حداکثری و قیمت بالاتر انجام شود نه این که بگویند امسال خشکسالی داریم و ممکن است تولید کمتر باشد. دولت باید از الان به فکر تأمین منبع برای خرید تضمینی گندم باشد.

خبر قبل