بمب‌افکن مافوق صوت سوخو T-4 : شبح تیتانیومی مسکو که به شکست تبدیل شد‌

Author

نویسنده

2026-02-23

بمب افکن

به گزارش فانی لند به نقل از گجت نیوز

ارسال شده توسط: سپهر سالاری 04 اسفند 1404 ساعت 16:47

در اوایل دهه ۱۹۶۰، اتحاد جماهیر شوروی تلاش کرد با طراحی بمب‌افکن مافوق صوت سوخو T-4، به عصر پرواز ماخ ۳ جهش کند. این هواپیما، نمادی از جاه‌طلبی‌های فنی مسکو بود.

پروژه سوخو T-4 که با نام «پروژه ۱۰۰» نیز شناخته می‌شد، در رقابت با طرح‌های توپولف و یاکوولف برای یک هواپیمای شناسایی و تهاجمی دوربرد آغاز شد. هدف از این هواپیما، رهگیری ناپذیر بودن در سرعت‌های فراصوت بود.

طراحی انقلابی بمب‌افکن سوخو T-4 برای سرعت ماخ ۳

طراحی سوخو T-4 انقلابی بود و شامل بال دلتا دوبل پهن و فورپلین‌های کوچک در نزدیکی دماغه می‌شد. برای مقاومت در برابر دماهای سطحی که می‌توانستند در سرعت ماخ ۳ از ۲۲۰ تا ۳۳۰ درجه سلسیوس فراتر روند، بدنه آن از تیتانیوم و فولاد با مقاومت بالا ساخته شد.

این امر، صنعت شوروی را مجبور به ابداع تکنیک‌های تولید جدیدی از جمله روش‌های جوشکاری و ماشین‌کاری پیشرفته کرد.

بیشتر بخوانید

موتورهای چهارگانه Kolesov RD-36-41 توربوجت با سیستم‌های ورودی هوای متغیر، نیروی پیشران آن را تأمین می‌کردند. این هواپیما همچنین مجهز به سیستم کنترل پرواز چهارگانه (fly-by-wire)، هیدرولیک فشار قوی و پمپ‌های سوخت توربین‌محور بود.

مجموعه اویونیک NK-4 و سیستم یکپارچه Okean، کنترل آتش، شناسایی و اقدامات متقابل دفاعی را فراهم می‌آورد. تسلیحات اصلی آن سه موشک هوابالستیک Kh-45 با برد ۵۵۰ تا ۶۰۰ کیلومتر و سرعت‌های ماخ ۵ تا ۷ بودند.

تست‌ها و سرانجام لغو پروژه شبح تیتانیومی

بین سال‌های ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۴، چهار بدنه از هواپیما در کارخانه ماشین‌سازی توشینو مونتاژ شد. اولین نمونه پروازی، «مقاله ۱۰۱»، در اواخر سال ۱۹۷۱ تکمیل شد و به مؤسسه تحقیقات پرواز در ژوکوفسکی منتقل گشت.

همچنین بخوانید

در ۲۲ اوت ۱۹۷۲، خلبان آزمایش ولادیمیر ایلیوشین و ناوبر نیکولای آلفیوروف، آن را برای اولین بار به پرواز درآوردند. در طول یک سال و نیم بعدی ده پرواز تکمیل شد.

اگرچه سوخو T-4 برای سرعت مافوق صوت ماخ ۳ طراحی شده بود، اما در آزمایش‌ها تنها به سرعت ماخ ۱٫۳ در ارتفاع ۱۲ هزار متری (۳۹,۳۷۰ فوت) دست یافت. با این حال، همین پروازهای محدود نیز اعتبار سیستم‌های اساسی و یکپارچگی ساختاری را تأیید کردند.

با این حال، اوایل دهه ۱۹۷۰ شاهد افزایش توانایی سامانه‌های موشکی زمین به هوا بود که فرضیه بقای صرفاً بر اساس سرعت و ارتفاع را زیر سؤال برد.

همچنین بخوانید

هزینه بسیار بالای تولید سوخو T-4 به دلیل استفاده گسترده از تیتانیوم و فرآیندهای ساخت تخصصی نیز عاملی تعیین‌کننده بود.

سرانجام، در سال ۱۹۷۴ کار بر روی پروژه به حالت تعلیق درآمد و در دسامبر ۱۹۷۵، برنامه به طور رسمی لغو شد. تنها چهار بدنه از هواپیما تکمیل شده و هیچ‌کدام وارد خدمت عملیاتی نشدند.

با وجود شکست در رسیدن به تولید انبوه، سوخو T-4 پایه‌ای برای توسعه‌های مفهومی بعدی سوخو، از جمله مشتقات با بال متغیر و T-4MS، شد و بسیاری از تکنیک‌های ساختاری، فرآیندهای مواد دما بالا و مفاهیم سیستمی آن، اطلاعات ارزشمندی برای هواپیماهای با عملکرد بالای شوروی در آینده فراهم آورد.

خبر قبل