رصدهای ۲۷۰۰ ساله ستاره‌ شناسان آشوری: داده‌های باستانی که به دانشمندان مدرن کمک می‌کنند‌

Author

نویسنده

2026-02-17

اسرار باستانی

به گزارش فانی لند به نقل از گجت نیوز

ارسال شده توسط: علیرضا قادرمیهنی 28 بهمن 1404 ساعت 18:04

براساس یافته‌های جدید باستان شناسان، داده‌های باستانی ستاره شناسان آشوری در پی رصدهای 2700 ساله آن‌ها به دانشمندان امروزی کمک می‌کند.

تمدن‌های قدیمی کمک زیادی به بشر امروزی کرده‌اند. وقتی نگاهی به پیشرفت‌های مصریان باستان در زمینه نجوم، کشاورزی، پزشکی و معماری می‌اندازیم، تازه متوجه عمق ادراک مردمان آن زمان می‌شویم. یکی از تمدن‌های پیشرفته که هزاران سال پیش می‌زیستند، آشوری‌ها بودند و امروز اخترشناسان با کمک داده‌های آن‌ها در ستاره شناسی به کشفیات جدیدی رسیده‌اند.

در حدود سه هزار سال پیش، اخترشناسان امپراتوری آشور با دقت آسمان‌ را زیر نظر داشتند و یافته‌های خود را روی الواح میخی ثبت می‌کردند. این یادداشت‌ها، امروزه به پژوهشگران کمک می‌کند تا راجع به پدیده‌هایی مثل فوران‌های خورشیدی و دیگر اتفاقات کیهانی که همچنان اهمیت دارند، اطلاعات ارزشمندی کسب کنیم.

فهرست مطالب

داده‌های باستانی ستاره شناسان آشوری

طبق گزارش Ancient Origins، حدود ۲۷۰۰ سال پیش، منجمان نگاه خود را به پدیده‌ای غیرمعمول در آسمان دوختند و نتایج آن چه مشاهده کردند را بر الواح سنگی نوشتند. آن‌ها از درخشش سرخ‌ رنگ غیرعادی در آسمان یاد کرده‌اند که در نوع خود جالب است. تیمی از دانشگاه Tsukuba متوجه شده که دست‌ کم سه لوح باستانی این رویداد مهم را ثبت کرده‌اند. در برخی موارد از این پدیده به «ابر سرخ» یاد شده و در برخی دیگر چنین عبارتی آمده است: «سرخی آسمان را فرا گرفته است»

این مشاهدات تاریخی نشان می‌دهند که حتی در دوران باستان، بشر با دقت علمی و کنجکاوی به مطالعه آسمان می‌پرداخته و رویدادهای کیهانی را ثبت می‌کرده است و این دانش به جامانده از آن دوران به دانشمندان در عصر حاضر کمک زیادی می‌کند.

بیشتر بخوانید

شواهد علمی از شفق‌های قرمز باستانی

مطابق با گزارش ساینس دیلی، محققان مشاهدات ستاره شناسان باستانی را با اندازه‌گیری‌های کربن ۱۴ در حلقه‌های درختان همان دوره مقایسه کردند و نتایج حیرت‌ انگیز بود. این پدیده‌ها احتمالا همان چیزی هستند که امروز آن‌ها را «شفق‌های قطبی سرخ رنگ» می‌نامیم.

این نور وقتی رویت می‌شود که الکترون‌ها در اتم‌های اکسیژن جو توسط میدان‌های مغناطیسی شدید برانگیخته می‌شوند. گرچه شفق‌ها معمولا در عرض‌های شمالی دیده می‌شوند، اما در زمان فعالیت شدید مغناطیسی خورشید مثل پرتاب جرم از خورشید، می‌توان آن‌ها را در مناطق جنوبی‌تر نیز مشاهده کرد.

علاوه بر این، تغییرات طولانی‌ مدت میدان مغناطیسی زمین سبب شده بود که در آن دوران، خاورمیانه به قطب مغناطیسی زمین نزدیک‌تر باشد و بنابراین این شفق‌ها حتی در مناطقی که امروزه انتظارشان نمی‌رود، قابل رویت بوده‌اند. این داده‌ها، پیوندی شگفت‌ انگیز میان مشاهدات باستانی و دانش مدرن نجوم و زمین‌ شناسی برقرار می‌کند.

بیشتر بخوانید

دانش باستان، چراغ راه علم مدرن

مطالعه اسناد باستانی آشوری نشان می‌دهد که منجمان هزاران سال پیش، پدیده‌های خورشیدی را با دقت ثبت می‌کردند و این دانش امروزه می‌تواند به دانشمندان در درک تهدیدات خورشیدی کمک کند. به گزارش مجله Astrophysical Letters Journal، رویدادهای خورشیدی اکنون بیش از هر زمان دیگری برای تمدن ما خطرناک هستند، زیرا زندگی مدرن ما به شدت به زیرساخت‌های الکترونیکی وابسته است.

تصورش را کنید: یک فوران خورشیدی عظیم، مثل آنچه آشوریان با دقت روی الواح میخی ثبت کردند، می‌تواند برج‌های مخابراتی و شبکه اینترنت را فلج کند. ماهواره‌ها و فضاپیماها نیز در برابر چنین پدیده‌ای بسیار آسیب‌ پذیرند. پرسش اصلی این است: جهان مدرن و درهم تنیده ما بدون ابزارهای ارتباطی که همه ما به آن‌ها وابسته‌ایم، چه مدت می‌تواند دوام بیاورد؟ این پرسش به ما یادآوری می‌کند که حتی هزاران سال پیش، انسان‌ها با دقت به آسمان نگاه می‌کردند و دانش آن‌ها هنوز هم برای محافظت از ما مفید است.

می‌توان گفت که مطالعه اسناد باستانی آشوریان، هنوز هم می‌تواند به ما درس‌های مهمی بدهد و در آماده‌ سازی برای رویدادهای خورشیدی آینده نجات بخش ما باشد. همان‌طور که پژوهشگران می‌گویند، از منظر تاریخی، این اسناد بسیار جالب‌ توجه هستند، زیرا الواح میخی آشوری قدیمی‌ترین متون ثبت شده و شناخته‌ شده از چنین رویدادهای خورشیدی به شمار می‌آیند و اطلاعات ما درباره این پدیده‌ها را حداقل یک قرن به گذشته بازمی‌گردانند.

اخترشناسان آشوری که این متون را نوشته‌اند، به زیبایی نقشه‌ای ترسیم کرده‌اند که نشان می‌دهد شناخت گذشته نه‌ تنها می‌تواند در بهبود شرایط حال مؤثر باشد، بلکه گاهی حتی امکان پیش‌ بینی آینده را نیز فراهم می‌آورد. این رویکرد جذاب به ما یادآوری می‌کند که نگاه دقیق به تاریخ، حتی در زمینه پدیده‌های طبیعی و کیهانی، ابزار ارزشمندی برای حفاظت از تمدن مدرن و آماده‌ سازی برای خطرات آینده است.

بیشتر بخوانید

نگاه دقیق به آسمان؛ وظیفه‌ای جدی برای منجمان باستان

منجمان باستان فراتر از خورشید و تأثیرات آن بر زمین را می‌دیدند. آن‌ها دنباله‌دارها، شهاب‌سنگ‌ها، حرکات سیارات و دیگر رویدادهای آسمانی را نیز ثبت می‌کردند، چرا که این پدیده‌ها می‌توانستند نماد خوش‌ شانسی یا بداقبالی برای جامعه و حاکمان باشند.

همان‌طور که سارا رابرتز اشاره می‌کند، این شغل با پرستیژ و مورد احترام بود. هنگام مطالعه علائم و نشانه‌ها، کاهنان بیش از هر چیز نگران وضعیت کل کشور و زندگی شاه به‌ عنوان محور قدرت بودند. آن‌ها همچنین بر این باور بودند که می‌توانند با انجام آیین‌ها و مراسماتی خاص، خدایان را خشنود کرده و اثرات هر هشدار منفی کیهانی را کاهش دهند. این دیدگاه نشان می‌دهد که در گذشته، مشاهده آسمان فواید عملی و علمی بسیاری داشته و ابزاری به منظور اداره جامعه و محافظت از حاکمان بوده است.

بیشتر بخوانید

ستاره‌شناسی؛ پل میان اسطوره و علم مدرن

شاید عجیب به نظر برسد که علم ستاره‌ شناسی باستانی مسیر علم مدرن را هموار کرده باشد، اما شواهد تاریخی نشان می‌دهند که ستاره شناسان آشوری دقیقا چنین نقش مهمی را ایفا کرده‌اند. مطالعات جدید نشان می‌دهد تا قرن هشتم پیش از میلاد، ستاره‌ شناسان بابلی رویکردی تجربی برای پیش‌ بینی حرکات سیارات توسعه داده بودند.

این روش‌ها بعدها توسط یونانیان باستان پذیرفته و تکمیل شدند و شواهدی از کاربرد روش‌های ریاضی پیشرفته توسط بابلیان باستان در دست است. به عنوان مثال، آن‌ها از حساب دیفرانسیل و انتگرال برای ردیابی حرکت سیاره مشتری استفاده می‌کردند، سیاره‌ای که در فرهنگ آن‌ها اهمیت ویژه‌ای داشتريال زیرا مشتری با خدای اصلی‌ آن‌ها که مردوک نام داشت در ارتباط بود.

داده‌های فوق نشان می‌دهد که مطالعه آسمان در گذشته، ابزاری برای پیش‌ بینی و آیین‌های مذهبی بوده و پایه‌ای برای توسعه روش‌های علمی و ریاضی فراهم کرده است. انسان از دیرباز به دنبال درک جایگاه خود در جهان بوده و همین کنجکاوی و عشق به آسمان، سرانجام ما را به برنامه‌های فضایی رساند و امکان سفر به بخش‌هایی از منظومه شمسی را فراهم آورد که زمانی تنها می‌توانستیم آرزوی آن را در سر داشته باشیم.

نیاکان باستانی ما، با دقت و شوق، مسیر این اکتشافات را هموار کردند. آن‌ها هر آنچه را دیده بودند، ثبت کردند و با نگاه خیره به آسمان شب، دانش و بینشی فراهم آوردند که امروزه الهام‌ بخش بشر است. ما مدیون پیشینیان باستانی خویش هستیم، چرا که بدون تلاش و یادداشت‌های آن‌ها، سفرهای فضایی مدرن و درک کنونی ما از جهان، ممکن نبود.

بیشتر بخوانید

خبر قبل