۱۲ الهه نیرومند یوروبا که جهان را آفریدند و بر آن فرمانروایی کردند‌

Author

نویسنده

2026-02-17

تمدن باستان

به گزارش فانی لند به نقل از گجت نیوز

ارسال شده توسط: علیرضا قادرمیهنی 28 بهمن 1404 ساعت 18:47

روزگاری در غرب آفریقا مردمان سه کشور نیجریه، بنین و توگو به 12 الهه نیرومند یوروبا اعتقاد داشتند که امروزه تبدیل به اسطوره شده‌اند.

مردم یوروبا در نیجریه، بنین و توگو – سه کشور واقع در غرب آفریقا – زندگی می‌کنند و دین آن‌ها یکی از قدیمی‌ترین ادیان بشری است که قدمتش به دوران پارینه سنگی بازمی‌گردد. این دین با ورود کشاورزی از خاورمیانه در حدود ۶۰۰ سال قبل از میلاد، شکل و تحول تازه‌ای یافت. در ابتدا، خدایان یوروبا نماد عناصر خام طبیعت بودند. (رودخانه‌ها، طوفان‌ها و جنگل‌ها) اما با پیشرفت کشاورزی، فلزکاری و شکل‌گیری شهرها، این خدایان ظاهر انسان‌ گونه‌ پیدا کردند و شخصیت‌ آن‌ها ملموس‌تر شد.

دوازده الهه‌ای که در این مطلب از گجت نیوز به آن‌ها اشاره می‌شود، با نام اوریشا شناخته می‌شوند. این ارواح الهی محافظ انسان‌ها هستند و اسرار طبیعت را به پیروان خود آموزش می‌دهند. اوریشاها تجلیات خداوندی قادر مطلق محسوب می‌شوند و این باور و آیین در فلسفه به نام پانتئیسم شناخته می‌شود.

۱۲ الهه نیرومند یوروبا

نانا بولوکو، الهه خالق و مادربزرگ همه خدایان یوروبا، سرآغاز همه چیز است. او حامی گیاهان دارویی و جادوگری بود و با استفاده از قدرت جادویی که داشت، کیهان و بشریت را خلق کرد. نخستین فرزندانش، دوقلوهای کیهانی ماوو (الهه ماه) و لیسا (خدای خورشید)، نخستین زن و مرد جهان بودند. ماوو نیز الهه‌ای خلاق بود و مسئولیت خلق همه موجودات زمین را بر عهده داشت. او با کمک آیدو هویدو و میمون مقدس آوه، موجودات زنده را از خاک رس شکل داد.

یکی دیگر از دختران نانا، اولوکون، الهه اقیانوس است. او با حکمت بی‌پایان خود بر دنیایی اسرارآمیز از رویاها، ذهن خوانی، مدیتیشن و علم شفا حکومت می‌کند. اولوکون پیروان خود را بین دنیای زندگان و مردگان هدایت می‌کند و خاطرات نیاکانشان را زنده نگه می‌دارد.

اولوکون مادر اودودوا، الهه باستانی زمین و جنگجوی زنانه، است. اودودوا بر زنانگی، باروری و زندگی فرمانروایی می‌کند و هر زمان که لازم باشد، برای حفاظت از عزیزانش، به شکل یک جنگجوی قدرتمند ظاهر خواهد شد. او همچنین مادر یمجا است، الهه‌ای دیگر که نقش مهمی در اساطیر یوروبا دارد.

بیشتر بخوانید

یمجا، الهه مادر و حامی بارداری و کودکان، بر رودخانه اوگون فرمانروایی می‌کند؛ آبی که گفته می‌شود قدرت شفابخشی دارد و نازایی را درمان می‌کند. یک تراژدی‌ بزرگ در زندگی او رخ داده و پسرش اورونگان وقتی از محافظت او غافل می‌شود، به او تجاوز می‌کند. در نتیجه، یمجا در غم و اندوه از بین رفت و فداکاری او باعث خلق پانزده اوریشا شد که از جمله آن‌ها باید به دخترانش آیاو و اویا اشاره کرد.

آیاو، الهه باد، می‌تواند به شکل نسیم آرام یا چشم یک گردباد خشمگین ظاهر شود. او با اوساین همکاری می‌کند و جنگجویی قدرتمند است. ابزارهای خاص او شامل تیرکمان با تیرهای مار، قلم‌ پر و سنگ مقدس است.

اویا، الهه طوفان، با آتش و جادویی که از شوهرش شانگو به دست آورده، قدرت کنترل رعد و گردباد را دارد. با چرخاندن دامنش در رقص، می‌تواند نیروهای طبیعی را احضار کند. قدرت تخریبگر او باعث ایجاد تغییر در کیهان می‌شود. او همچنین نگهبان جهان زیرین است و به ارواح در گذر از دنیای جسم به قلمرو روح کمک می‌کند.

اوشون، الهه عشق، صمیمیت و ازدواج، مهربان و سخاوتمند است، اما خشم او می‌تواند ویرانگر باشد. اوشون اغلب به شکل زنی جوان، زیبا و دلربا به نمایش درآمده و در برخی داستان‌ها حتی به شکل پری دریایی آمده است. او با شانگو، خدای آسمان، ازدواج کرده و توانایی‌های آشپزی و جذابیت شخصی‌ که داشته باعث جذب شانگو شده است.

بیشتر بخوانید

اوبا، الهه خانه و زندگی خانوادگی، همسر دیگری از شانگو است و بر امور خانه فرمانروایی می‌کند. زمانی که خدایان گرسنه بودند، او گوش خود را به شانگو پیشنهاد کرد تا بخورد، اما اوبا تحقیر شد. اشک‌های او منجر به شکل‌گیری رودخانه اوبا شد که با رودخانه اوشون برخورد می‌کند و جریان‌های تند میان این دو رودخانه نماد رقابت و تنش میان دو همسر است.

آجا، حامی جنگل و همه موجودات آن، اسرار گیاهان و داروها را در اختیار دارد و استاد ساخت معجون‌ها و داروهای شفابخش است. او این دانش را به مردم یوروبا منتقل کرد و این هنر تا امروز در میان آنان ادامه دارد.

آجه، الهه ثروت و رونق، به پیروان خود نعمت و خوشبختی ارزانی می‌کند. نماد او یک صدف بزرگ است که به عنوان نوعی پول استفاده می‌شود و او همچنین حامی رنگ‌ها و هنرهای رنگرزی است.

اگونگون اویا، الهه غیب‌گویی است که توسط پیروانش جشن‌ها و مراسمی ویژه برگزار می‌شود تا یاد مردگان را گرامی بدارند. این مراسم که دو بار در سال و در طول تشییع‌ها انجام می‌شود، شامل تقدیم هدایا و احترام به نیاکان برای شکرگزاری از حمایت‌های گذشته و آینده است.

اوریشاها صدها سال پیش از طریق تجارت برده‌ها به دنیای جدید راه یافتند و امروز در سنت‌های مذهبی مختلفی از جمله سانتره، اومباندا، کاندومبله و حتی وودو پرستش می‌شوند. این خدایان اکنون طرفداران جهانی دارند و در بخش‌های گسترده‌ای از آفریقا، آمریکای جنوبی و کارائیب جایگاه ویژه‌ای یافته‌اند.

بیشتر بخوانید

خبر قبل